Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid
Openbaar en gemeentelijk belang
De GGD is als gemeentelijke gezondheidsdienst van de 14 gemeenten in Gelderland-Zuid het gezicht van de publieke gezondheid in onze regio. De publieke gezondheidszorg richt zich op het bevorderen van gezond en vitaal leven van haar inwoners, het verminderen van risico’s, het bieden van zorg en bescherming aan kwetsbare groepen. Deze taken sluiten aan bij de maatschappelijke opgave waar gemeenten voor staan. De GGD is regionaal georganiseerd en lokaal aanwezig en voert een breed palet van taken uit.
De taken die de GGD voor de inwoners van Gelderland-Zuid uitvoert, kunnen ingedeeld worden in:
1. Uniforme taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn opgedragen aan de GGD.
2. Uniforme taken (afkomstig uit andere wetten) die door de gemeenten (in Gelderland-Zuid) vanwege beleidsmatige keuzes zijn opgedragen aan de GGD.
3. Facultatieve taken op grond van bepaalde wensen/behoeften van de gemeenten.
De begroting van de GGD is ook op deze manier opgebouwd.
Openbaar en gemeentelijk belang
De GGD Gelderland-Zuid draagt zorg voor het uitvoeren van alle wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid, Wmo en Jeugdwet. . Naast de wettelijke uniforme taken voert de GGD Gelderland-Zuid voor Nijmegen ook andere taken op het gebied van Maatschappelijke opvang, Wmo toezicht, Wet verplichte GGZ en extra taken voor de Jeugdgezondheidszorg uit.
Meerjaren strategie 2024-2027
De GGD Gelderland-Zuid draagt zorg voor het uitvoeren van alle wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid, Wmo en Jeugdwet. . Naast de wettelijke uniforme taken voert de GGD Gelderland-Zuid voor Nijmegen ook andere taken op het gebied van Maatschappelijke opvang, Wmo toezicht, Wet verplichte GGZ en extra taken voor de Jeugdgezondheidszorg uit.
Meerjaren strategie 2024-2027
In 2024 heeft het AB een geactualiseerde meerjaren strategie vastgesteld voor de periode 2024- 2027. Deze strategie omvat een Inspirerend Kader, de relevante beleidsmatige ontwikkelingen en de gezondheidssituatie in de regio. Deze meerjaren strategie geeft de inhoudelijke ontwikkelrichting van de GGD voor de komende jaren.
De operationalisering van de strategie zal worden bepaald door prioritering binnen de budgettaire mogelijkheden van de gemeenten. De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2024 - 2027 op inzet zijn:
1. Informatie gestuurde aanpak als basis voor betrouwbare advisering.
2. Adviseren over preventie en vormgeven groepsgerichte preventie.
3. Versterken samenwerking zorg en veiligheid ten behoeve van betere inwonerondersteuning.
4. Gezondheidsbescherming en -bevordering in het sociale en fysieke domein.
Actualiteiten en risico's
Gemeente Nijmegen neemt het advies van de regionale Adviesfunctie over en stemt in met de conceptbegroting 2027.
Begrotingsjaar 2027
Er is een verschil tussen de begroting 2027 van de GGD en de beschikbare bedragen in de begroting 2027 van de gemeente Nijmegen. Dit komt grotendeels door de uitzettingen bij de GGD, maar ook deels doordat de indexering van de GGD hoger is dan de verwachte indexering in de gemeentelijke begroting. Daarom betekent het instemmen met de begroting van de GGD ook het instemmen met de volgende claims op de begroting van de gemeente Nijmegen*:
Actualiteiten en risico's
*De uitzetting van Nu Niet Zwanger kost 41.789 euro. Deze wordt vanuit de AZWA-middelen gefinancierd. Hiervoor is dus geen claim op de begroting nodig, maar wel een claim op de toekomstige AZWA-middelen.
De GGD brede begroting 2027 betreft volgende wijzigingen ten opzichte van 2026: De ophoging van 4.91% ad € 1.564.083 is volgens de BRN-richtlijnen (hier zit de indexatie van Veilig Thuis ook in).
Gemeente Nijmegen steunt de regionale ophoging van €81.772 voor de extra maatregelen rondom wet- en regelgeving privacy en de informatiebeveiliging. Dit is essentieel om als GGD toekomstbestendig te zijn.
Het opnemen van €200.000 voor de blijvende stijging van bijzondere zorg vinden wij verstandig. Uitgangspunt is dat we in uniforme GGD-taken uitgaan van solidariteit tussen de 14 gemeenten waarbij op basis van inwoneraantallen de lasten verdeeld worden. Echter begrijpen wij dat sommige maatschappelijke problemen ook lokaal om extra oplossingen vragen. In verband met de stijging van meldingen in Nijmegen vragen wij daarom de GGD om ons regelmatig en tijdig te informeren. Als te lange wachttijden in Nijmegen ontstaan willen wij als gemeente samen met de GGD kijken welke aanvullende maatregelen nodig zijn om adequate oplossingen te vinden.
Gemeente Nijmegen steunt het gevraagde extra bedrag voor de succesvolle preventieve ketenaanpak van Nu Niet Zwanger van €130.000. Dit kan in besluitvorming worden genomen in beide IZA/AZWA regio’s (Rivierenland en Rijk van Nijmegen).
Beleidsmatige ontwikkelingen:
Gemeente Nijmegen heeft ingestemd met de gevraagde beleidscapaciteit voor WMO-toezicht. Wel vragen we of de kantoorautomatisering voor Toezicht WMO en Kinderopvang in samenhang aangeschaft en beheerd kan worden door mogelijke shared services met andere GGD-en. Wij vinden het belangrijk dat geprobeerd wordt schaalvoordelen uit deze samenwerking te behalen.
Gemeente Nijmegen steunt de keuze om voor Veilig Thuis (VT) het bedrag van €354.000 in 2027 (eenmalig) niet te laten dalen zoals eigenlijk zou moeten volgens de afgesproken financieringssystematiek. Door eenmalig nu te ‘bevriezen’ ontstaat de noodzakelijke rust en ruimte in de bedrijfsvoering. Er is een toename in complexiteit en acute casuïstiek. Wij hebben vertrouwen in de recente intensivering van de samenwerking met de lokale teams van de 14 gemeenten. Door eerder de casuïstiek samen te bespreken kan VT samen met de gemeenten grip houden op de werkvoorraad. Met de komst van een extra teammanager kan tenslotte beter zicht en sturing op productie en resultaten ingezet worden.
Splitsing bedrijfsvoering GGD en Veiligheidsregio (VRGZ)
Als mede opdrachtgever en financier van de GGD wil de raad in de positie zijn om een standpunt in te nemen over de financiële efficiëntie, haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de splitsing van de bedrijfsvoering van de GGD en de VRGZ. Gemeente Nijmegen steunt inhoudelijk de keuze tot splitsing. Gemeente Nijmegen constateert dat het dossier in een krap tijdsbestek ambtelijk en bestuurlijk is geagendeerd waardoor al in 2026 een forse begrotingswijziging plaats moet vinden. De raad dient hiertoe een zienswijze in, in hun vergadering van oktober 2026.
Aangezien het aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) meerjarig extra middelen beschikbaar stelt, begrijpen wij dat de GGD voorstelt om ook meerjarig financiële ruimte en continuïteit te realiseren. Wij steunen de GGD in hun wens om met meer financiële zekerheid verder te kunnen bouwen aan gezondheidsbevordering. Samen met de andere gemeenten zullen wij hiertoe de gesprekken met de GGD aangaan.
Gemeente Nijmegen is verheugd met het feit dat de afdeling Jeugdgezondheidszorg budget neutraal kan gaan voldoen aan de kwaliteitseisen van het Landelijk Professioneel Kader. We worden als raad graag tijdig geïnformeerd wanneer dit in de uitvoering het geval is.
Wij steunen tenslotte de inzet van de GGD in de proeftuinen van Samen Verder ofwel het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming. Ook als dat betekent dat we op een nieuwe manier naar prestatie indicatoren, verantwoorden en begroten moeten gaan kijken. Alle netwerkpartners werken succesvol in de proeftuin op een andere manier samen om betere hulp te bieden aan inwoners. Hierdoor zijn de eigen protocollen en diensten niet meer 1 op 1 terug te herleiden naar de activiteiten. De proeftuinen laten duidelijk zien dat onze inwoners sneller en beter geholpen worden. Wij vragen de GGD om deze beweging te steunen en te versnellen in Gelderland–Zuid.
Gemeenten staan voor grote uitdagingen om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen. Dat speelt met name
vanaf 2026. En er zal daarom ook een blijvend beroep worden gedaan op de verbonden partijen om mee te denken over kostenbesparingen vanaf 2026 en verder.
Gemeente Nijmegen heeft ingestemd met het resultaatbestemmingsvoorstel, onder voorbehoud van conforme besluitvorming in het kader van het ontvlechten van de bedrijfsvoering VRGZ en GGD GZ, waarbij € 50.000 wordt toegevoegd aan de algemene reserve en € 500.000 wordt toegevoegd aan de bestemde reserve ontvlechting GGD-VRGZ. Daarnaast wordt € 276.304 opgenomen uit de egalisatiereserve van Veilig Thuis.
Gemeente Nijmegen heeft de risico's van de GGD verwerkt in de eigen gemeentelijke paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.