Lokale heffingen

Coalitieakkoord 2026-2030
Op 17 juni 2026 heeft de raad het coalitieakkoord ‘Groeien met lef , samen voor Nijmegen 2026-2030’ vastgesteld. Met betrekking tot de gemeentelijke belastingen en heffingen is hierin het volgende opgenomen:

• Onze parkeertarieven voor straat- en garageparkeren verhogen we naar een gemiddeld niveau voor vergelijkbare steden. Ook de tarieven voor parkeervergunningen verhogen we, waarbij we het tarief voor de eerste vergunning betaalbaar houden. We ramen een opbrengst van € 8 miljoen. Daarvan zetten we jaarlijks € 0,5 miljoen in om de aantrekkelijkheid van onze P&R-locaties te vergroten en voor compensatie van bezoekersvergunningen.
• De totale opbrengst van de onroerendezaakbelasting voor woningen verhogen we bovenop de inflatie met € 4,225 miljoen. In procenten betekent dit een stijging van de totale gemeentelijke opbrengst OZB-woningen met 6,25%. De OZB niet-woningen verhogen we niet extra.
• De opbrengst voor restafval verhogen we met € 0,9 miljoen. De prijs van de groene afvalzak stijgt hierdoor met circa € 0,30, die van de rode afvalzak met € 0,20.
• We pakken leegstand van woningen actief aan. Door in gesprek te blijven met eigenaren stimuleren we dat leegstaande panden sneller weer in gebruikt worden voor wonen of maatschappelijke functies. Zodra de landelijke wetgeving dit mogelijk maakt, voeren we een leegstandsheffing in.

Leegstandsheffing
Op dit moment spelen er meerdere zaken op het gebied van leegstand. Enerzijds ligt er een aanpassing van de Gemeentewet die het mogelijk maakt om een leegstandsheffing op te leggen aan woning eigenaren van een leegstaand pand. Anderzijds wordt de huidige Leegstandswet aangepast waardoor gemeenten meer instrumenten krijgen om leegstand aan te pakken. Het advies van VNG is om te wachten met het invoeren van een eventuele leegstandsheffing totdat de Leegstandswet is aangepast. Zo kunnen beide instrumenten elkaar versterken. Zodra er meer duidelijkheid is vanuit VNG informeren we de raad hierover.

Reclamebelasting
Op 20 december 2023 heeft de raad, bij het vaststellen van de verordening Reclamebelasting 2024, besloten om de tarieven reclamebelasting jaarlijks met 10% extra te verhogen boven op het jaarlijkse gemeentelijke indexeringspercentage (2027: 4,43%). Dit naar aanleiding van de uitgevoerde evaluatie van het Binnenstadsfonds (collegevoorstel ‘Evaluatie Binnenstadsfonds’ van 11 juli 2023 en raadsinformatiebrief ‘Evaluatie en continuering Binnenstadsfonds’ van 1 november 2023). In deze Stadsbegroting is deze totale verhoging van de tarieven reclamebelasting met 14,43% verwerkt.

Mogelijke overdracht exploitatie en beheer begraafplaatsen
Op 15 december 1999 heeft de raad het besluit genomen om de exploitatie van de actieve gemeentelijke begraafplaatsen Vredehof, Graafseweg en Lent voor onbepaalde tijd over te dragen aan de Stichting Begraafplaatsen Nijmegen (SBN). Het ligt in de bedoeling om de exploitatie en het beheer met ingang van 2027 weer over te dragen aan de gemeente Nijmegen. Dit zou betekenen dat de gemeente Nijmegen hiervoor middels een afzonderlijke verordening tarieven voor begraven en grafrechten kan heffen. Ten tijde van het opstellen van deze stadsbegroting is de uitwerking van de overdracht nog onvoldoende helder en daarom niet in deze stadsbegroting verwerkt. De raad zal hier afzonderlijk over worden geïnformeerd.

Invoering Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
Op 1 januari 2024 zijn zowel de Omgevingswet (Ow) als de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking getreden. Waar de Omgevingswet volledig in werking is getreden, wordt de Wkb gefaseerd ingevoerd.
De Wkb geldt momenteel voor nieuwbouw van bouwwerken in de laagste risicoklasse (gevolgklasse 1), zoals grondgebonden woningen en kleinere bedrijfspanden. Voor deze bouwwerken wordt de bouwtechnische kwaliteit geborgd door een onafhankelijke kwaliteitsborger.
In december 2024 heeft het Rijk besloten om verbouwactiviteiten voorlopig niet onder het stelsel van kwaliteitsborging te brengen. Uit proefprojecten bleek dat met name bij kleinere verbouwingen de extra kosten en administratieve lasten niet opwegen tegen de verwachte kwaliteitswinst. Voor de invoering van de Wkb bij verbouwactiviteiten is nog geen definitieve ingangsdatum vastgesteld.
Ook de uitbreiding van het stelsel naar complexere bouwwerken in gevolgklasse 2 en 3 is voorlopig uitgesteld. Een algehele evaluatie van de Wkb staat gepland voor 2027. Afhankelijk van de uitkomsten daarvan wordt besloten over verdere uitbreiding van het stelsel. Naar de huidige verwachting blijft de Wkb tot en met 2028 beperkt tot nieuwbouw in gevolgklasse 1.
Net als de afgelopen jaren blijft het dan ook voor het jaar 2027 lastig inschatten wat de financiële gevolgen zijn van deze uitgestelde invoering van de Wkb. We blijven dicht bij de huidige werkwijze en blijven de effecten monitoren. Dit betekent dat we de evaluatie van de Wkb, zoals toegezegd bij de vaststelling van de Legesverordening 2024 nog niet kunnen uitvoeren. Momenteel zijn we in het kader van beleidsmatige actualisatie van hoofdstuk 2 van de legesverordening scenario’s aan het benoemen en uitwerken.
Ten behoeve van de berekening van de kostendekkendheid hebben wij zo zorgvuldig als mogelijk de verwachte kosten en baten in beeld gebracht. Voor de raming van de lasten hebben we evenals afgelopen jaar gebruik gemaakt van de meest recente  inzichten ten aanzien van het aantal vergunningaanvragen in combinatie met normtijden afkomstig uit een benchmark.
Voor het uurtarief hebben we een gemiddeld uurtarief gebruikt van € 84,14 (direct) verhoogd met € 52,17 (62% overhead). Voor de raming van de batenzijde hebben wij voor de grotere bouwvergunningen het boekwerk ‘Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2026’, zoals vastgesteld door de raad op 10 juni 2026, als belangrijk instrument genomen.

Rioolheffing
De rioolheffing is een belangrijk instrument om de uitgaven voor de gemeentelijke watertaken te bekostigen. De rioolheffing wordt gebruikt voor het beheer en onderhoud van:

• Het opvangen en transporteren van afvalwater.
• Het verwerken van overtollig hemelwater (inclusief extreme buien/klimaatadaptatie).
• Het verwerken van structureel grondwateroverlast in de openbare ruimte.

De verantwoording en onderbouwing van de rioolheffing wordt weergegeven in het Omgevingsprogramma Water en Riolering (PWR). Hierin staat wat we gaan doen, hoe wij het gaan doen en welke middelen en personeel hiervoor nodig zijn. Alle activiteiten worden meerjarig geraamd en weergegeven in een meerjarenplanning. De meerjarenplanning is de basis voor het onderbouwen en berekenen van een rioolheffing. Het PWR is op 16 december 2025 door het college vastgesteld.

De totale lasten voor 2027 betreffen € 22,7 miljoen en hier staat eenzelfde bedrag aan baten tegenover, waarmee 100% kostendekkendheid wordt bereikt. De baten en het grootste deel (€ 14,5 miljoen) van de lasten zijn opgenomen in taakveld 7.2 Riolering van het programma Openbare ruimte. Daarnaast  mag nog voor € 8,2 miljoen aan lasten worden meegerekend, die op een andere plekken in de stadsbegroting worden verantwoord. Dit betreft voornamelijk Straatvegen in programma Bereikbaarheid, Overhead in programma Bestuur en Organisatie en BTW-lasten in programma Financiën.

Gedurende de planperiode van het PWR 2026-2029 zal de rioolheffing geleidelijk stijgen. Er zijn verschillende oorzaken die ervoor zorgen dat de rioolheffing stijgt, zijnde: de indexering en de gestelde doelen op het gebied van klimaatadaptatie. In onderstaand tabel is een voorbeeld aangegeven (laatste kolom) hoe de rioolheffing verloopt voor iemand met een woning van een gemiddelde WOZ-waarde van € 450.000 in deze jaren. In 2027 betaalt deze eigenaar naar verwachting € 36 meer dan in 2026 (exclusief inflatiecorrectie). Ook de jaren erna is de stijging rond de € 36 per jaar (cumulatief). Om de stijging relatief beperkt te houden, zetten we de komende jaren de huidige voorziening in. De voorziening neemt naar verwachting af van € 12,3 miljoen begin 2026 tot € 1,9 miljoen eind 2029.