Bedrijfsvoering | Onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid

Artikel 213a van de Gemeentewet bepaalt dat het college periodiek onderzoek doet naar de doelmatigheid (efficiëntie) en doeltreffendheid (effectiviteit) van het door het college gevoerde bestuur.
Concreet betekent dit dat het college jaarlijks de doeltreffendheid onderzoekt van een subsidiestroom en de doelmatigheid van een organisatie-eenheid of van de uitvoering van gemeentelijke taken. De resultaten worden met de raad gedeeld, eventueel aangevuld met een verbeterplan.

Conform de Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur Nijmegen nemen wij jaarlijks een onderzoeksplan op in de paragraaf bedrijfsvoering van de begroting. Dit plan beschrijft de onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid die in het daaropvolgende jaar worden uitgevoerd.

In 2027 richten we ons op de volgende twee onderwerpen:

Doeltreffendheid cultuursubsidies
Doelmatigheid van de inkoop van Ingenieursdiensten

Hieronder volgt per onderzoek een uitgewerkt plan

Doeltreffendheid cultuursubsidies
Afweging
Gemeente Nijmegen vindt het belangrijk om culturele instellingen en cultuurmakers te ondersteunen en te stimuleren. Cultuur heeft immers een positieve invloed op de aantrekkelijkheid van de stad, versterkt sociale samenhang, stimuleert actieve deelname aan de samenleving en ondersteunt talentontwikkeling. Daarnaast draagt cultuur bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners, instellingen en bedrijven. In de cultuurvisie uit 2019 heeft de gemeente uitgewerkt hoe zij haar doelstellingen van het cultuurbeleid wil realiseren. Binnen deze cultuurvisie zijn de gemeentelijke ambities uitgewerkt in drie programmalijnen:

Kunst en cultuur voor en door iedereen
Aantrekkingskracht van Nijmegen vergroten door middel van cultuur
Ruimte voor innovatie en creativiteit

Om de ambities te realiseren heeft de gemeente een aantal regelingen ingericht, die in samenhang en aanvullend op elkaar invulling geeft aan de cultuurvisie. We noemen dit ook wel een subsidiehuis. Hiermee stelt de gemeente de voorwaarden en kaders vast waarbinnen subsidies kunnen worden verstrekt. Via deze regelingen wordt jaarlijks circa € 30 mln. aan cultuursubsidies verstrekt.
Verschillende ontwikkelingen, waaronder nieuwe bestuurlijke ambities en beleidsaccenten uit het coalitieakkoord en de ambitie om culturele hoofdstad 2033 te worden, vragen om een herijking van de bestaande visie. In 2028 wil de gemeente daarom een nieuwe cultuurvisie vaststellen. Parallel hieraan wordt ook het bestaande subsidiehuis herzien.

Het doel van dit onderzoek is om inzicht te verkrijgen in de doeltreffendheid van de huidige cultuursubsidies die verstrekt worden door de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling. Met andere woorden: In hoeverre draagt de huidige inzet van cultuursubsidies binnen het sociaal domein bij aan het realiseren van de gemeentelijke beleidsdoelen zoals opgenomen in de cultuurvisie? En welke lessen kunnen worden meegenomen bij de herziening van de cultuurvisie en het daarop gebaseerde subsidiehuis?

Onderzoeksobject
De gemeentelijke subsidiestroom voor cultuur binnen het sociaal domein, inclusief de beleidskaders, randvoorwaarden en beoordelingscriteria.

Reikwijdte van het onderzoek
Het onderzoek richt zich op de effectiviteit van de huidige subsidieregelingen binnen het subsidiehuis, zoals vormgegeven op basis van de cultuurvisie uit 2019. Daarbij wordt onderzocht in hoeverre de subsidieregelingen bijdragen aan het realiseren van de beoogde maatschappelijke effecten en het bereiken van de doelgroepen. Het onderzoek richt zich niet op de inhoudelijke beoordeling van individuele subsidieaanvragen of op de artistieke waardering van projecten of programma's door de adviescommissie.

Onderzoeksmethode
We voeren het onderzoek uit op basis van document- en dossieronderzoek (o.a. cultuurvisie 2019, subsidieregelingen, relevante beleidsnotities en een steekproef van verantwoordingsdocumenten), aangevuld met interviews met betrokken experts en stakeholders en waar mogelijk de analyse van data en effecten.

Doorlooptijd van het onderzoek
Uitvoering is voorzien voor 2027. De rapportage wordt uiterlijk in het vierde kwartaal van 2027 opgeleverd, zodat de uitkomsten kunnen worden betrokken bij de ontwikkeling van de nieuwe cultuurvisie en het nieuwe subsidiehuis in 2028.

Wijze van uitvoering van onderzoek
Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking tussen de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling en Stadscontrol. Stadscontrol is daarbij verantwoordelijk voor de methodologische opzet en het onderzoeksproces. Maatschappelijke Ontwikkeling levert contactpersonen, onderliggende documenten, feitelijke toelichtingen en inhoudelijke duiding waar nodig. Daarnaast verloopt de bestuurlijke aanbieding en afstemming primair via Maatschappelijke Ontwikkeling.

De waarborgen voor de onafhankelijkheid van de analyses, conclusies en aanbevelingen van het onderzoek
De onafhankelijkheid van het onderzoek wordt geborgd door de onafhankelijke positie van Stadscontrol binnen de gemeentelijke organisatie. Stadscontrol bewaakt de objectiviteit van het onderzoeksproces, de analyses, conclusies en aanbevelingen.

Doelmatigheid van de inkoop van Ingenieursdiensten

Afweging
De stad groeit en daarmee neemt het aantal projecten in de fysieke omgeving toe. Dit is zichtbaar in de uitbreiding van de stad en de grootschalige vernieuwing van de openbare ruimte, maar ook in nieuwe werkvelden zoals de energietransitie en klimaatadaptatie. Deze ontwikkelingen vragen om voldoende specialistische kennis en capaciteit om de ambities van de stad tot uitvoering te brengen. Omdat de gemeente dit niet alleen met vaste krachten kan doen, maakt de gemeente gebruik van externe inhuur.

Deze inhuurkrachten worden ingekocht via de raamovereenkomst Ingenieursdiensten. Deze overeenkomst is via een Europese aanbesteding met zeven partijen afgesloten. Iedere inhuuraanvraag wordt via een minicompetitie bij deze partijen uitgezet. Daarmee is de rechtmatige inkoop geborgd.
Het doel van dit onderzoek is om te evalueren of de huidige werkwijze met de raamovereenkomst Ingenieursdiensten doelmatig is. Hierbij richten we ons op de vraag in hoeverre deze werkwijze bijdraagt aan het tijdig invullen van de benodigde inhuurcapaciteit met voldoende gekwalificeerde professionals tegen marktconforme tarieven.

Omdat de overeenkomst loopt tot medio 2028, kunnen de uitkomsten en aanbevelingen tijdig worden benut als input voor verbetering van de huidige werkwijze en voor de toekomstige inkoopstrategie voor Ingenieursdiensten.

Onderzoeksobject
Het onderzoek richt zich op de huidige werkwijze voor het inhuren van ingenieursdiensten via de raamovereenkomst Ingenieursdiensten. Daarbij staat de doelmatigheid van deze werkwijze centraal.

Reikwijdte van het onderzoek
Het onderzoek richt zich op de werkwijze vanaf de start van de huidige raamovereenkomst Ingenieursdiensten tot en met het moment van uitvoering van het onderzoek. Het onderzoek ziet op inhuurtrajecten die binnen deze raamovereenkomst zijn uitgevoerd.

Onderzoeksmethode
Het onderzoek wordt uitgevoerd op basis van document- en dossieronderzoek naar een selectie van inkooptrajecten binnen de raamovereenkomst. Daarnaast worden interviews gehouden met betrokken experts en gebruikers van de raamovereenkomst. Hierbij wordt een analyse uitgevoerd van het gebruik en de werking van de huidige raamovereenkomst. De uitkomsten van deze analyse vormen de basis voor het beantwoorden van de hoofdvraag.

Doorlooptijd van het onderzoek
Voor de uitvoering is voorzien dat het onderzoek start eind 2026. Het eindrapport wordt uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 opgeleverd. Daarmee kunnen de uitkomsten worden gebruikt als input voor eventuele verbeteringen binnen de huidige werkwijze en voor het bepalen van de nieuwe strategie voor het inkopen van Ingenieursdiensten.

Wijze van uitvoering van onderzoek
Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking tussen de afdeling Stadsrealisatie en team Stadscontrol. Stadscontrol is verantwoordelijk voor de methodologische opzet, het onderzoeksproces en het opstellen van de rapportage. Stadsrealisatie levert contactpersonen, onderliggende documenten, feitelijke toelichtingen en inhoudelijke duiding op de werking van de raamovereenkomst.