Wat willen we komend jaar bereiken?

Wat willen we komend jaar bereiken?

Ambitie :
24. We zijn een aantrekkelijke stad met een bereikbaar en hoogwaardig cultureel aanbod en hebben een cultureel klimaat gericht op vernieuwing en innovatie

Doel 24.1: We maken kunst en cultuur toegankelijk voor en door iedereen
Activiteiten

• We investeren extra in amateurkunst
  In 2027 ondersteunen we ongeveer 70 amateurkunstverenigingen. We gaan extra in amateurkunst investeren. Stijgende kosten en knelpunten op het gebied van huisvesting zijn een risico voor het voortbestaan van sommige amateurkunstverenigingen. We voegen daarom extra budget toe aan de Subsidieregeling Amateurkunst Nijmegen, om ervoor te zorgen dat verenigingen kunnen blijven bestaan en om extra aandacht en geld te besteden aan jeugdleden.

• We versterken de koppeling tussen cultuur en de sociale basis via de Lindenberg en de Openbare Bibliotheek Gelderland Zuid (OBGZ):
  In 2027 wordt een nieuwe bibliotheekvestiging in Nijmegen-Noord geopend, waar de OBGZ, de Lindenberg en Bindkracht10 samen activiteiten gaan ontwikkelen. Naast bibliotheekwerk en cultuureducatie vormt ontmoeting de kern van de activiteiten, met specifieke aandacht voor jongeren.

Vanaf 2027 zal naar verwachting de nieuwe bibliotheekwet van kracht worden: de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Dit betekent een zorgplicht voor gemeenten om de bibliotheekvoorziening in stand te houden. Ook stellen we een gemeentelijk meerjarig uitvoeringsplan op voor de bibliotheek.

Zowel de Lindenberg als de bibliotheek zijn belangrijke partners als het gaat om de verbinding van cultuur met het sociaal domein, in samenwerking met de welzijnspartners. Dit gebeurt onder andere door Cultuur op Recept.

• We stimuleren/ondersteunen cultuur in de wijken

• We ondersteunen organisaties die activiteiten in de wijk uitvoeren, zoals het Wijkleerorkest.
• De Lindenberg en de bibliotheek blijven de komende jaren actief inzetten op activiteiten in de wijken, al dan niet in samenwerking met welzijnspartners Bindkracht10 en Sterker. Deze activiteiten vinden voornamelijk plaats vanuit de Lindenberg Aldenhof, de verschillende bibliotheekvestigingen in de stad en in Wijkatelier Lindenholt.
  

• Vergroten toegang tot cultuur voor jongeren

• We onderzoeken in 2027 de mogelijkheden om drempels te verlagen voor jongeren, waardoor het culturele aanbod toegankelijker wordt voor deze doelgroep. We kijken daarbij naar mogelijkheden op korte en lange termijn.

• In 2027 gaan we door met de subsidieregeling Urban Sport en Cultuur en onderzoeken we hoe we deze regeling nog effectiever kunnen inzetten in samenwerking met partners in de stad.
• We zijn in 2024 gestart met het versterken van het aanbod van jeugdpodiumkunsten in deze regio. Er is een goede netwerksamenwerking in de regio ontstaan met als dragende kern de partners: Theater aan de Rijn, Stadsschouwburg Nijmegen en de Nijmeegse theaterorganisatie De Horde. In 2027 zijn we van plan om deze lijn van talentontwikkeling voor te zetten. We vinden het namelijk het belangrijk dat onze jeugd toegang heeft tot aanbod van goede kwaliteit op het gebied van podiumkunsten. Ook helpen we hiermee makers in de jeugdpodiumkunsten in Nijmegen en de regio om zich verder te ontwikkelen.
  

• Invoering wet op de lokale omroep
  In 2028 gaat de bekostiging van de lokale omroep niet meer via het gemeentefonds, maar rechtstreeks van het rijk naar de omroep. De wet die dit regelt, heeft als invoeringsdatum 1 januari 2028. In het eerste half jaar van 2027 wordt aan alle gemeenten advies gevraagd over welke streekomroep het beste scoort op een aantal criteria, zoals inzet vrijwilligers, samenwerking andere partijen, bediening van alle gemeenten in de streek met een dekkend aanbod etc. Voor de zomer van 2027 leggen we het advies voor aan de gemeenteraad.

Doel 24.2: We vergroten de aantrekkingskracht van Nijmegen
Activiteiten

• We investeren in huisvesting
  - We renoveren de Schouwburg.

De stadsschouwburg is momenteel gesloten vanwege een grootschalige verbouwing en renovatie. De gemeente heeft de samenwerking met de bouwcombinatie opgezegd omdat het aanbod substantieel hoger was dan het taakstellend budget en ook niet voldeed aan de overige voorwaarden en addenda. De renovatie van de Stadsschouwburg gaat door. De ambitie blijft ongewijzigd: een toekomstbestendige, duurzame schouwburg waar Nijmegen decennia mee vooruit kan. Het ontwerp is gereed en van goede kwaliteit.  De voorbereidende werkzaamheden zijn voor een groot deel uitgevoerd. De gemeente start op korte termijn een nieuwe aanbesteding om een nieuwe uitvoerende partij te contracteren. Dat kost tijd, de planning schuift naar verwachting met circa een jaar op en dat heeft ook financiële consequenties.
- In 2027 ronden we de nieuwbouw van de bibliotheek- en Lindenbergvestiging in Hof van Holland af.
- Samen met Doornroosje bepalen we de aanpak van de vernieuwing van poppodium Merleyn.
- We werken aan het plan voor een vernieuwde hoofdlocatie van de Lindenberg in het centrum. We onderzoeken daarbij de toekomstbestendigheid van de organisatie en de bijdrage die de Lindenberg levert aan cultuur aan de stad.
- We onderzoeken hoe we het beheer en behoud van de archeologische resten in De Bastei kunnen verbeteren.
- We bereiden vernieuwing van de bibliotheekvestiging Zwanenveld (winkelcentrum Dukenburg) voor.

• Kunst in de openbare ruimte 
  - We werken aan de realisatie van het Regenboogkunstwerk op de Mariënburg en andere al lopende opdrachten voor kunstwerken in de openbare ruimte, zoals de plaatsing van de beelden van Fernando Sánchez Castillo op Kelfkensbos.
  
• We stimuleren cultureel aanbod via subsidieregelingen
  - In 2027 verwachten we circa 25 eenjarige projecten en programma's te ondersteunen via de regeling Eenjarige Culturele Subsidies. In 2027 verlagen we de drempel om aan te vragen voor startende initiatieven, door de gevraagde cofinanciering te verlagen. Bij deze regeling kon je tot nu toe een subsidie van 3.000 - 25.000 euro aanvragen. Ook voegen we de mogelijkheid toe om een aanvraag te doen voor 25.000 - 50.000 euro. Door deze extra categorie geven we ruimte aan grotere eenjarige culturele projecten of programma's. Voor projecten vanaf 25.000 euro kon tot nu toe alleen een meerjarige subsidie worden aangevraagd.
  - In 2027 voegen we via de regeling Meerjarige Culturele Programma's 5 nieuwe vierjarige culturele projecten en programma's toe aan het culturele aanbod, en 13 tweejarige culturele projecten en programma's. 

- Via de subsidieregeling De Basis ondersteunen we filmvoorstellingen, theatervoorstellingen en concerten op de 4 grote podia in de stad: Doornroosje, de Lindenberg, LUX, de Stadsschouwburg en de Vereeniging. In 2025 bereikten zij 800.000 bezoekers. Door de sluiting van de Stadsschouwburg verwachten we in 2027 minder bezoekers te verwelkomen in onze gesubsidieerde podia. 
- Bij het museumbezoek verwachten we juist een forse stijging omdat het Valkhof Museum sinds juni 2026 weer open is voor publiek in het gerenoveerde gebouw aan het Kelfkensbos. Het Valkhof Museum streeft naar 125.000 bezoeken gemiddeld per jaar. 

•  Actualisatie Cultuurvisie Groei.

In 2027 starten we met de actualisatie van de cultuurvisie Groei.  We willen cultuur van grotere betekenis laten zijn voor de ontwikkeling van onze stad. We kijken daarbij naar landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen op het gebied van cultuur.  Ook kijken we naar de effectiviteit van onze regelingen en ons beleid. Daarnaast onderzoeken we op welke wijze we de cultuurvisie kunnen aanscherpen zodat deze beter aansluit bij onze ambities. Bij de actualisatie betrekken we verschillende partijen uit het culturele veld. We willen de cultuurvisie in 2028 laten vaststellen door de raad. 

 
Doel 24.3: We geven ruimte aan innovatie en creativiteit
Activiteiten

• Broedplaatsenbeleid
  - We maken meer ruimte voor creatieve makers. Enerzijds door het aantal ateliers dat aangeboden wordt door atelierbeheerorganisatie SLAK te vergroten, anderzijds door het ondersteunen van eigen initiatieven van makers via de broedplaatsenregeling. We onderzoeken daarbij hoe we SLAK en collectieven beter kunnen faciliteren.

- We onderzoeken hoe we meer passende ruimte voor nachtcultuur kunnen bieden, bijvoorbeeld door verbindingen te leggen tussen nieuwe initiatieven en bestaande plekken.

• Culturele hoofdstad
  - We werken verder aan onze kandidatuur voor culturele hoofdstad van Europa in 2033 door het maken van een bidbook. We brengen de organisatie voor het bidbook onder in een onafhankelijke stichting. De gemeente blijft opdrachtgever en financier, maar de uitvoering ligt bij een zelfstandige organisatie. Voor de voorbereidingsfase is jaarlijks € 500.000 begroot (tot en met 2028). De uitvoering van het uiteindelijke programma wordt gefinancierd door bijdragen van gemeente, provincie, rijksoverheid, fondsen, Europa en het bedrijfsleven. Een bidbookteam gaat aan de slag om tot een gedragen bidbook te komen. Dit team werkt daartoe samen met partners uit de stad en de regio, bedrijven, organisaties en inwoners. Participatie en co-creatie zijn leidende principes bij het maken van een bidbook.

- Rondom de vorming van een bidbook organiseren we verschillende activiteiten die, vooruitlopend op de totstandkoming van een bidbook, alvast bijdragen aan Nijmegen als culturele hoofdstad van Europa. Deze activiteiten laten zien hoe Nijmegen deze titel vorm wil geven en wat de titel kan betekenen voor de betrokkenen in stad en regio.

• We stimuleren innovatie in nachtcultuur
  In 2027 ondersteunen we makers via de regeling NachtPulse. Zo kunnen makers innoveren en experimenteren met nieuwe activiteiten op het gebied van nachtcultuur. We zijn van stichting Nachtburgemeester Nijmegen te blijven ondersteunen op basis van behaalde resultaten in de afgelopen jaren en bewezen meerwaarde voor de stad.

• We investeren in makers
  - Via de regeling Groeispurt ondersteunen we makers in het begin van hun carrière. In 2027 ondersteunen we 20 makers. We verhogen in 2027 het aan te vragen budget van € 3000 naar € 3500, om tegemoet te komen aan kostenstijgingen in de sector.

- We ondersteunen de professionele ontwikkeling van individuele makers via de regeling Werktuig PPO (Permanente Professionele Ontwikkeling). Makers kunnen via deze regeling een bijdrage aanvragen voor scholing om hun beroepspraktijk te verbeteren.

Ambitie :
25. We benutten ons unieke erfgoed om de aantrekkelijkheid van onze stad voor (nieuwe) bewoners, bedrijven en bezoekers te vergroten en hen nog sterker te verbinden aan de stad

Doel 25.1: We zorgen voor bescherming en instandhouding van ons erfgoed
Activiteiten

• We beschermen erfgoed door aanwijzing als monument. Hiervoor gaan we in 2027:
  - de eerste groep Post ’65 parels beschermen;

- minimaal twee beschermingsprocedures starten voor uitvoering van ons beschermingsprogramma;
- de beschermingsprocedure voor aanwijzing van het wederopbouwcentrum tot gemeentelijk stadsbeeld afronden.

• We zorgen voor instandhouding van ons erfgoed door:
  - stimuleren van verduurzaming van monumenten door middel van advisering, begeleiding en het verlenen van subsidies op basis van de subsidieregeling Duurzame Instandhouding Monumenten;

- onderzoeken van de cultuurhistorische waarden van Post '65 wijken in de Kanaalzone-Zuid gebieden;
- verlenen van subsidie om begraafplaats Daalseweg, een rijksmonument, te onderhouden en op te knappen.

• We zorgen voor behoud en beheer van ons archeologisch erfgoed:
  - Hiervoor ronden we in 2027 de nieuwe archeologische verwachtings- en waardenkaart af. Hiermee kunnen we ons archeologiebeleid verbeteren en inwoners laten zien welke gebieden in Nijmegen waardevol zijn en maken we het archeologisch erfgoed beter zichtbaar voor alle inwoners van de stad;

- Hiervoor werken we oud-onderzoek archeologie uit.
- We werken aan het toegankelijk maken op internet van het archeologisch onderzoek dat heeft plaats gevonden, zodat iedereen de onderzoeksresultaten kan inzien en kennis kan opdoen over de archeologie op een locatie. Dit is een verplichting vanuit de Omgevingswet.

• We beheren, onderhouden en verduurzamen onze eigen cultuurhistorische panden:
  Onderzoeken we in 2027 een publieksfunctie in de Chirurgijnskamer in de Kerkboog.

Doel 25.2: We maken het verleden zichtbaar en beleefbaar
Activiteiten

• Hiervoor verstrekken we in 2027 diverse subsidies:
  - voor onder meer projecten die bijdragen aan het zichtbaar maken van de thema’s Romeinen, Middeleeuwen, Tweede Wereldoorlog & Wederopbouw en de strategische ligging van Nijmegen op en voor de Basis Erfgoed Infrastructuurinstellingen op basis van de subsidieregeling Verleden Beleefd;

- aan partijen en erfgoedorganisaties die activiteiten of evenementen organiseren waarin de periode van de Tweede Wereldoorlog en de waarde van vrijheid het uitgangspunt vormen, op basis van de subsidieregeling Vrijheid 2026-2028 .
- aan het Informatiecentrum WOII.
- voor ondersteuning van het Erfgoededucatienetwerk waarvan het Valkhof Museum de kartrekker is. In 2027 richt het netwerk zich op activiteiten voor het basisonderwijs.

• We dragen bij aan visualisaties, informatievoorzieningen en publieksactiviteiten:
  - We voeren het Uitvoeringsprogramma Verleden Beleefd uit.

- We voeren projecten van het visualisatieplan uit, waaronder de beleving van de Romeinse stad in Nijmegen-West.
- We plaatsen Historische Bakens in de verzetsstrijdersbuurt en diverse andere WOII gerelateerde locaties om de verhalen te vertellen van personen en locaties waarom het gaat.
- We realiseren erfgoedvisualisaties in de Waalsprong/Nijmegen-Noord om de archeologie en daarmee de geschiedenis van dit gebied zichtbaar te maken voor bewoners en bezoekers, waaronder in Zuiderveld en bij de Pathé bioscoop.
- We maken een Route van Verzet; een wandelroute langs locaties die een rol gespeeld hebben in het Nijmeegse verzet. Op deze locaties komen ook Historische Bakens.
- We organiseren in verschillende wijken en buurten een programma over Post '65 erfgoed in samenwerking met het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis.

• We voeren het Masterplan Romeins verleden verder uit:
  In 2027 werken we onder andere mee aan de vernieuwing van de langeafstandsroute Via Romana. We voegen daar kleinere lussen met belevingselementen aan toe, waaronder rond de Bastei, het Romeinse Masker en Nijmegen-Noord.

• Het Regionaal Archief Nijmegen (RAN) maakt de collectie (digitaal) toegankelijk voor publiek:
  - In 2027 zetten we de digitalisering van belangrijke cultuurhistorische archieven in beheer van het RAN verder door, door in 2027 minstens één papieren archief volledig te digitaliseren en online aan te bieden.

- We onderzoeken of het RAN nog breder kan samenwerken met andere cultuurhistorische partners om het verhaal van Nijmegen te vertellen. Zo participeren we bijvoorbeeld in het BEI-netwerk, waar voorbereidingen getroffen worden voor een Vrede van Nijmegen-jaar. We gebruiken de publieksruimte in het RAN om door het jaar heen diverse kleine exposities te faciliteren.
- We onderzoeken of we belangrijke historische bronnen in beheer van het RAN op woordniveau doorzoekbaar kunnen presenteren, zodat de informatie erin voor een breder publiek toegankelijk wordt. Hierbij volgen we de landelijke ontwikkelingen in de erfgoed-en archievensector, waarbij AI-toepassingen  steeds meer worden ingezet.