8.12 Vluchtelingen kunnen op een veilige en gezonde manier verblijven in onze regio en zo goed als mogelijk meedoen in de samenleving

8.12 Vluchtelingen kunnen op een veilige en gezonde manier verblijven in onze regio en zo goed als mogelijk meedoen in de samenleving

Budget

 Kwaliteitsniveau en benchmark
Nijmegen vindt het belangrijk om haar verantwoordelijkheid te nemen voor een duurzame, menswaardige, en toekomstgerichte aanpak van de opvang, huisvesting en integratie van vluchtelingen. In het Beleidskader Asiel & Integratie heeft de gemeente als ambitie gesteld dat vluchtelingen op een veilige en gezonde manier
in onze regio kunnen verblijven en optimaal en duurzaam mee kunnen doen in de samenleving. Hiertoe bieden we voldoende opvangplekken (in lijn met de Spreidingswet), realiseren we passende huisvesting (in lijn met de huisvestingstaakstelling) en investeren we in mogelijkheden voor statushouders en andere vluchtelingen om vroegtijdig en volwaardig mee te kunnen doen. Onder meer door ondersteuning op het vlak van inburgering, toeleiding naar werk en (sociale) participatie.

Knoppen

(1) Inburgering en integratie
Als gemeente ontvangen we voor de organisatie van inburgering een SPUK voor inburgeringsvoorzieningen (taallessen en andere onderdelen van de inburgering) en budget voor de uitvoering via het Gemeentefonds (intake en begeleiding). Deze budgetten zijn direct verbonden aan de uitvoering van de Wet Inburgering en niet beïnvloedbaar.  De SPUK is niet opgenomen in dit overzicht. De Rijksuitkering voor de uitvoering van de Wet inburgering is ontoereikend om voldoende capaciteit aan consulenten in te zetten. Voor 2026 en 2027 is hiervoor vanuit de gemeente aanvullende financiering beschikbaar gesteld. Voor 2027 is a-structureel € 401.000 (Claim €308.000 + restant van €93.000 van eerdere Rijksuitkering). Dit is nodig voor de uitvoering van de inburgeringswet en is beperkt beïnvloedbaar. Ook met deze a-structurele toevoeging is er onvoldoende budget om alle inburgeraars tijdig en voldoende begeleiding te bieden.

Voor verdere inzet t.b.v. huisvesting en integratie van statushouders is voor 2027 e.v. een gemeentelijk budget begroot van € 630.000. Dit budget wordt via diverse subsidies besteed aan verschillende organisaties (zoals VluchtelingenWerk, Sterker en Bindkracht10) voor aanbod gericht op onder meer huisvesting van statushouders, juridische begeleiding, sociale integratie, ouderschapsondersteuning, AMV-ers, ondersteuning bij gezinshereniging en maatwerk bij inburgering buiten de wettelijke budgetten. Deze inzet is van belang om ervoor te zorgen dat statushouders en andere vluchtelingen snel en volwaardig mee kunnen doen in onze samenleving en op de arbeidsmarkt.

(2) Noodopvang uitgeprocedeerden
Nijmegen kent een zogeheten Bed, Bad en Brood (BBB)-voorziening. Hierin wordt sobere opvang en begeleiding geboden aan mensen zonder documenten met regionale binding om samen met hen aan een duurzaam toekomstperspectief te werken. Vnl. voor de uitvoering van deze Bed, Bad en Brood voorziening is voor 2026 een gemeentelijk budget begroot van €603.000. Het college en de gemeenteraad hebben aangegeven dat zij, ongeacht Rijksbeleid een vorm van opvang voor mensen zonder documenten willen faciliteren zolang de noodzaak er is. De inzet van BBB-opvang is cruciaal om te voorkomen dat mensen zonder documenten er alleen voor komen te staan in een uitzichtloze situatie van dakloosheid op straat is het van belang om ze op te vangen in de BBB-voorziening. Dit niet alleen vanuit humanitair oogpunt, maar ook met het oog op het belang van handhaving van de openbare orde, veiligheid en volksgezondheidsrisico’s.

(3) Opvang ontheemden en andere vluchtelingen
De financiering van opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne en andere vluchtelingen vindt plaats op basis van SPUK-financiering. Deze bedragen zijn niet opgenomen in het overzicht, omdat de begroting jaarlijks pas gemaakt wordt op het moment dat de SPUK beschikkingen zijn ontvangen. De bedragen in het overzicht zijn daarmee niet representatief voor wat er verwacht wordt aan totale baten en lasten voor de opvang. In het overzicht zijn alleen de volgende kosten zichtbaar: €103.000 voor beleidscapaciteit om de ontheemden uit Oekraïne per 2028 op te nemen in onze reguliere voorzieningen. Deze is alleen in 2027 toegekend en dus ook niet beïnvloedbaar. Daarnaast nog €85.000 aan niet beïnvloedbare kapitaallasten.

Sinds halverwege 2026 is de SPUK financiering voor de opvang van ontheemden en andere vluchtelingen veranderd. De nieuwe methodiek is vastgelegd in de Doelgroep Flexibele Regeling (DFR). Binnen de DFR worden de werkelijke transitiekosten en exploitatiekosten van alle opvanglocaties vergoed. Daarnaast ontvangen gemeenten 11 euro per beschikbaar gesteld bed per nacht ter dekking van de uitvoeringskosten. De DFR geldt voor alle locaties waar de gemeente Nijmegen ontheemden uit Oekraïne opvangt, maar ook voor een mogelijke tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO). De bedragen zijn vrijwel niet beïnvloedbaar, aangezien het grotendeels gebaseerd is op werkelijke kostend. De enige invloed die hierop uit te oefenen is, is het dusdanig efficiënt uitvoeren van de opvang, waardoor de vergoeding van 11 euro per bed per nacht niet volledig hoeft te worden uitgegeven en hiervan een deel overblijft.